
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
COSMIC
03 · Punkty funkcyjne
Punkty funkcyjne pozwalają mierzyć zakres funkcjonalny oprogramowania niezależnie od technologii. Dostarczają obiektywnej i powtarzalnej miary rozmiaru oprogramowania do wytworzenia. W naszej organizacji tworzą wspólny język komunikacji wewnątrz zespołów w zakresie planowania prac. W relacjach z zamawiającym nasze usługi stanowią podstawę planowania zmian, budżetowania rozwoju systemu i przejrzystego rozliczania dostarczonej funkcjonalności.
Praktyka Code Can Fly
W CCF łączymy pomiar funkcjonalny z analizą wymagań, architekturą i doświadczeniem zespołu. Traktujemy go jako praktyczne narzędzie odpowiedzialnej realizacji: pomaga uzgodnić zakres, rozumieć skalę zmiany i przejrzyście rozliczać rozwój. Metoda Punktów Funkcyjnych umożliwia pomiar, ale warunkiem wstępnym pomiaru jest wiedza o mierzonym oprogramowaniu wyrażona poprzez wymagania funkcjonalne.
Podstawa pomiaru
Punkty funkcyjne są jednostką pomiaru funkcjonalnego rozmiaru oprogramowania. Mierzą zakres tego, co system ma zapewniać użytkownikom i innym współpracującym systemom. Podstawą pomiaru są wymagania funkcjonalne oraz granice badanego rozwiązania. Miarą jest więc to, co system ma robić, aby osiągnąć cele jego użytkownika, a nie sposób, w jaki zostanie zbudowany.
Pomiar funkcjonalny skupia się na poszczególnych funkcjonalnościach mierzonego oprogramowania oraz zakresie i sposobie przetwarzanych w nim danych. Poszczególne Metody Punktów Funkcyjnych kładą nacisk na trochę inne aspekty; jedne są „czulsze” na struktury danych, inne na zakres czynności realizowanych w ramach funkcjonalności. Wszystkie (czy to COSMIC czy IFPUG) dostarczają wynik niezależny od uwarunkowań technicznych (architektura rozwiązania) czy organizacyjnych (klient, prawo, zespół). Punkty funkcyjne nie mierzą jakości rozwiązania, jego złożoności technicznej ani czasu potrzebnego na realizację, ale stanowią doskonałą miarę do oszacowania wyżej wskazanych wskaźników projektowych (z wykorzystaniem danych benchmarkowych organizacji albo rynkowych).
Zakres · plan · rozliczenie
Punkty Funkcyjne tworzą wspólny, oparty na jawnych regułach język opisu rozmiaru funkcjonalnego zmian. Ułatwiają zamawiającemu i wykonawcy uzgodnienie zakresu, a następnie mogą stanowić podstawę odbioru i rozliczenia dostarczonej funkcjonalności. Dla zamawiającego są również narzędziem planowania rozwoju systemu: pozwalają porównywać wielkość kolejnych zmian, obserwować ewolucję zakresu przedsięwzięcia oraz — w połączeniu z uzgodnionym modelem wyceny — przygotowywać plany i budżety kolejnych etapów rozwoju.
Taki model wymaga wspólnych zasad: wybranej metody i jej wersji oraz spisanych zasad aplikacji pojęć wybranej Metody Punktów Funkcyjnych na model wymagań funkcjonalnych tworzony w organizacji. Standaryzacja procesu specyfikowania wymagań, a następnie ich pomiaru zgodnie ze spisanymi zasadami stanowi klucz do wysokiej efektywności uzyskania wyników pomiaru rozmiaru funkcjonalnego (również możliwość automatyzacji tego procesu).
Pomiar przed realizacją stanowi podstawę uzgodnienia, a rozliczenie odnosi się do uzgodnionej i odebranej zmiany. Prace, których przyjęty pomiar funkcjonalny nie obejmuje, trzeba nazwać i rozliczać odrębnie, bez podwójnego liczenia.
Powtarzalny pomiar
Dokonanie pomiaru poprzedzamy określeniem jego strategii (po co mierzymy). Strategia określa cel pomiaru, z którego wyłaniani są użytkownicy oprogramowania przewidzianego do zmierzenia oraz funkcjonalności (opisane wymaganiami funkcjonalnymi). Na wczesnym etapie, gdy wymagania nie są jeszcze kompletne, istnieje możliwość oszacowania ich rozmiaru w oparciu o dostępny zakres informacji o oprogramowaniu przewidzianym do zmierzenia. Takie szacowanie opracowujemy w oparciu o dane statystyczne albo benchmarki. Uzyskany wynik szacowania traktowany jest jako wstępny. Wraz z doprecyzowaniem wymagań powstaje szczegółowy model funkcjonalny, w oparciu o który można dokonać właściwego pomiaru celem zweryfikowania oszacowanej wartości rozmiaru funkcjonalnego (a przy okazji uzyskania danych benchmarkowych na potrzeby kolejnych pomiarów).
Każde oszacowanie czy pomiar rozmiaru funkcjonalnego ewidencjonujemy razem z jego kontekstem wynikającym z określonej strategii pomiaru, a następnie w toku realizacji prac aktualizujemy wskaźnikami realizacji prac (czas, pracochłonność, zespół, inne uwarunkowania). Dzięki temu z jednej strony tworzona jest obiektywna historia realizacji poszczególnych przedsięwzięć, z drugiej uzyskane dane stanowią referencje poprawiające jakość kolejnych szacowań rozmiaru funkcjonalnego.
Właściwa interpretacja
Punkty funkcyjne zapewniają uporządkowaną miarę funkcjonalnego zakresu systemu. Taki sam rozmiar funkcjonalny nie należy utożsamiać z taką samą pracochłonnością czy terminem realizacji. Tu kluczowe stają się pozostałe wymiary realizacji: architektura rozwiązania, integracje, wymagania bezpieczeństwa i wydajności, doświadczenie zespołu, sposób pracy a nawet otoczenie prawne. Dlatego planowanie łączy wynik pomiaru rozmiaru funkcjonalnego z wiedzą o środowisku technicznym i danymi z porównywalnych przedsięwzięć.Pomiar funkcjonalny nie uwzględnia złożoności technicznej, jakości rozwiązania, wartości biznesowej a w konsekwencji nie determinuje wprost ceny. Przełożenie rozmiaru na nakład lub budżet wymaga przyjęcia jawnego modelu opartego na odpowiednich danych i warunkach realizacji. Punkty funkcyjne nie są również odpowiednikiem story points: mierzą funkcjonalny rozmiar według ustandaryzowanych reguł, podczas gdy story points służą konkretnemu zespołowi do względnego szacowania pracy.
Publicznie opisane zastosowania
Pomiar funkcjonalny ma konkretne zastosowania w polskich projektach IT: służy do określania zakresu zmian, planowania rozwoju, a w części przedsięwzięć także do rozliczania dostarczanej funkcjonalności. Poniżej przedstawiamy przykłady opisane w publicznie dostępnych materiałach.
COSMIC i IFPUG FPA do dwie wiodące na runku Polskim i światowym Metody Punktów Funkcyjnych. Różnią się genezą, modelem funkcjonalnym, klasyfikacją funkcji i sposobem prezentacji wyników. Wybór metody wynika z kontekstu jakim jest mierzony system, w szczególności jeżeli chodzi o jego charakter (systemy wsparcia realizacji procesów biznesowych czy czasu rzeczywistego), ale również doświadczeń organizacji w zakresie wcześniejszego wykorzystania danej metody. Kolejnym kluczowym czynnikiem wyboru metody jest jej czułość względem identyfikacji w modelu pomiaru elementów podlegających zmianom w oprogramowaniu.

COSMIC

IFPUG

IFPUG

COSMIC

COSMIC
COSMIC

COSMIC

COSMIC

IFPUG
Zestawienie dotyczy zastosowań metod pomiaru opisanych w publicznych źródłach — nie stanowi listy referencji CCF.
Punkty funkcyjne mogą wspierać planowanie, budżetowanie i rozliczanie zmian. Porozmawiajmy o doborze metody do Twojego systemu, wymagań i modelu współpracy.
Porozmawiajmy